Blog 1.2 Het proces van pijn

Het proces van pijn

In eerdere blogs hebben jullie het een en ander kunnen lezen over de belangrijkste functie van pijn: bescherming! Er zijn hele boeken geschreven over het proces van pijn (werkingsmechanismen). Het is daarom niet mogelijk om dit proces uitgebreid uit te leggen in een blog. Het is daarom niet ons doel om het proces volledig uit te leggen, maar wel om je te interesseren. Mocht je geïnteresseerd zijn, lees dan verder in de bronnen die zijn vermeld onderaan de blog.

Alarmsysteem
In ons lichaam hebben we een geweldig gevoelssysteem (sensorisch systeem) dat ons continue op de hoogte houdt van veranderingen die plaatsvinden in het lichaam. Het gevaar alarmsysteem is een belangrijk onderdeel van ons gevoelssysteem. Dit systeem is ontwikkeld om het brein voor gevaar te waarschuwen. We mogen erg dankbaar zijn voor dit alarmsysteem, want een defect alarmsysteem heeft ernstige gevolgen, zoals het verlies van ledematen, blessures of zelfs een vroegtijdige dood (!).

Ons alarmsysteem is zelfs zo sterk ontwikkeld dat het in staat is vooruit te ‘denken’. Op basis van onze herinneringen kan het brein zelfs gevaar ‘voorspellen’ en het gevaar uit de weg gaan voordat het gebeurt.

Maar hoe is dit geweldig systeem dan opgebouwd?
Simpelweg kun je ons alarmsysteem opdelen in drie domeinen:

1) De gevaarsensoren (de uitkijk)
Iedereen heeft miljoenen gevaarsensoren verspreid door het lichaam. Je kunt ze zien als een uitkijk op een schip die de zee controleert op activiteit. Deze gevaarsensoren reageren op verschillende dingen, zoals druk, rek, temperatuursveranderingen en/of chemische veranderingen. Als de gevaarsensoren (de uitkijk) voldoende activiteit zien (gevaar in de vorm van rek, druk, etc.) wordt er elektrisch signaal naar het ruggenmerg gestuurd. In feite schreeuwt de uitkijk ‘gevaar!’ naar de dekofficier.

2) Het ruggenmerg (de dekofficier)
De alarmsignalen worden ontvangen door een de tweede rang gevaarsensoren in het ruggenmerg. Deze tweede rang gevaarsensoren worden ook wel ‘boodschappersensoren’ genoemd en kun je zien als de officier op het dek die het alarmsignaal doorgeeft aan de kapitein. De dekofficier stuurt pas een bericht door naar de kapitein als de alarmsignalen vanuit de uitkijk (het lichaam) sterk genoeg zijn. Of de dekofficier het alarmsignaal doorstuurt is van veel verschillende factoren afhankelijk. Het brein (de kapitein) bepaalt of de dekofficier veel of weinig berichten door moet sturen. Hierover meer in de volgende blogs.

3) Het brein (de kapitein)
Het brein (de kapitein) ontvangt de alarmsignalen van het ruggenmerg (de dekofficier) en stelt onbewust de vraag: ‘’is dit echt gevaarlijk?’’. Als het brein meer bewijs heeft voor gevaar dan voor veiligheid, zal het besluiten dat je in gevaar bent. Het is dan zeer waarschijnlijk dat je pijn zult ervaren. Inmiddels is de wetenschappelijke literatuur het over één ding heel erg eens: pijn is afhankelijk van veel factoren. En de gevaarsensoren in je lichaam zijn hier slechts één onderdeel van. Met andere woorden: de bronnen van gevaar zitten in veel meer factoren dan alleen je lichaam.

In de volgende blogs lees je meer over mogelijke bronnen van gevaar en bronnen van veiligheid. Het inzicht krijgen in jouw bronnen van gevaar en bronnen van veiligheid kan een belangrijke bijdrage hebben aan je herstel.